اوقات شرعی

پنجشنبه, 19 تیر 1393
امروز پنج شنبه ؛ لا اله الا الله الملک الحق المبین

آخرین اخبار

 
 
   
زندگینامه علامه حلی
چهارشنبه ، 16 دی 1388 ، 01:37

     1111.jpg - 34.51 Kb
۱ - ولادت ووالدین علامه:در شب 29 رمضان 648 قمری در  شهر بابل فرزندی از خاندانی پاک سرشت ولادت یافت که از مقربان درگاه باری تعالی قرار گرفت. نامش حسن و معروف به آیت الله علامه حلی است. مادرش بانویی نیکوکار و عفیف، دختر حسن بن یحیی بن حسن حلی خواهر محقق حلی است و پدرش شیخ یوسف سدیدالدین از دانشمندان و فقهای عصر خویش در شهر فقاهت حله است. علامه حلی از طرف پدر به «آل مطهر» پیوند می خورد که خاندانی مقدس و بزرگ و همه اهل دانش و فضیلت و تقوا بودند.

         ۲ -دوران کودکی ونوجوانی :حسن بن یوسف پس از آموختن  مراحل اولیه مقدمات و مبادي علوم  در سنین کودکی به لقب «جمال الدین» (زینت و زیبایی دین) مشهور گشت

  .

جمال الدین حسن در شهر حله  در محضر فقها، متکلمان و فلاسفه والامقام  زانو زد و از  دانش آنان بهره کافی برد و خویشتن را به دانش و تهذیب نفس آراست و به تمام فنون و علوم مسلح گردید و از دست آنان به دریافت اجازه نامه اجتهادی و نقل حدیث مفتخر گردید.به اختصار به نام چند نفر از اساتید بزرگوار وی اشاره می کنیم:شیخ یوسف سدید الدین (پدر ارجمند او)، محقق حلی (602 ـ 676 ق) خواجه نصیر الدین طوسی (597 ـ 672 ق)، سید رضی الدین علی بن طاووس (589 ـ 664 ق)، سید احمد بن طاووس (متوفی به سال 673 ق)، یحیی بن سعید حلی (متوفی به سال 690)، مفید الدین محمد بن جهم حلی و ....

          نبوغ سرشارجمال الدین:جمال الدین حسن، ستاره پر فروغ «آل مطهر» و شهر فقاهت حله هنوز مدت زمانی از تحصیلش نگذشته بود که با ذوق سرشار خدادادی و علاقه وافر، به تمام دانشهای بشری مانند فقه و حدیث، کلام و فلسفه، اصول فقه، منطبق، ریاضیات و هندسه مسلح گردید و تجربه لازمه را به دست آورد. آوازه فضل و دانش وی به سرعت در سرزمین حله و دیگر شهرها پیچیدو «علامه» اش خواندند.یکی از دانشمندان می گوید: علامه حلی نظیری ندارد نه پیش از زمان خودش و نه بعد از آن. کسی که در مجلس درس او پانصد مجتهد تربیت شدند. 

          ۳-زعامت دینی شیعیان:بعد از رحلت محقق حلی در سال 676 ق که زعامت و مرجعیت شیعیان را به عهده داشت شاگردان ممتاز وی و فقها و به دنبال مجتهدی بودند تا او را به عنوان مرجع تقلید معرفی کنند. آنان تنها علامه حلی را که از شاگردان برجسته مکتب فقهی محقق حلی بود شایسته مرجعیت و پیشوایی دین می شناختند و این در زمانی بود که فقط 28 بهار از عمر شریف علامه گذشته بود. این امر حاکی از نبوغ و شخصیت والای اوست.

         الف)مباحثه علمي واثبات حقانيت شيعه :بدین سبب به لقب مقدس «آیت الله» مشهور گردید؛ که در آن روزگار تنها او به این لقب خوانده می شد . فقیه یگانه عصر علامه حلی در ایران در دفاع از امامت ائمه معصومین (علیهم السّلام)بزرگترین جلسه مناظره با حضور علمای اهل سنت خواجه نظام الدین عبدالملک مراغه ای شافعی و داناترین آنها در بحث امامت مناظره کرد و خلافت بلافصل مولا علی (علیه السّلام) بعد از رسالت پیامبر اسلام را ثابت نمود و با دلیلهای بسیار محکم برتری مذهب شیعه امامیه را چنان روشن ساخت که جای هیچ گونه تردید و شبهه ای برای حاضر باقی نماند.

           پس از جلسات بحث و مناظره و اثبات حقانیت مذهب اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السّلام) اولجایتو (حاکم عصر وی از پادشان مغول) مذهب شیعه را انتخاب کرد و به لقب «سلطان محمد خدابنده» معروف گشت. پس از اعلان تشیع وی، در سراسر ایران مذهب اهل بیت منتشر شد و سلطان به نام دوازده امام خطبه خواند و دستور داد در تمام شهرها به نام مقدس ائمه معصومین (علیهم السّلام) سکه زنند و سر در مساجد و اماکن مشرفه به نام ائمه مزین گردد.

          ب )تالیفات علمی علامه:علامه حلی زمانی از نوشتن کتابهای حکمت و کلام فارغ شد و به تألیف کتابهای فقهی پرداخت که از عمر مبارکش بیش از 26 سال نگذشته بود.

او در رشته های گوناگون علوم کتابهای زیادی دارد که اگر در مجموعه ای جمع آوری شود دایره المعارف و کتابخانه بسیار ارزشمندی خواهد شد.

 الف) آثار فقهی :منتهی المطلب فی تحقیق المذهب، تلخیص المرام فی معرفه الاحکام غایه الاحکام فی تصحیح تلخیص المرام و ..

ب) آثار اصولی :النکه البدیعه فی تحریر الذریعه، غایه الوصول و ایضاح السبل و ...

ج) آثار کلامی و اعتقادی :منهاج الیقین، کشف المراد، انوار الملکوت فی شرح الیاقوت و ....

د) آثار حدیثی :استقصاء الاعتبار فی تحقیق معانی الاخبار، مصابیح الانوار، الدرر و المرجان فی الاحادیث الصحاح و الحسان و ..)

ه) آثار رجالی :خلاصه الاقوال فی معرفه الرجال، کشف المقال فی معرفه الرجال، ایضاح الاشتباه.

و) آثار تفسیری :نهج الایمان فی تفسیر القرآن، القول الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز و ایضاح مخالفه السنه.

ز) آثار فلسفی و منطقی :القواعد و المقاصد، الاسرار الخفیه، کاشف الاستار، الدرالمکنون، المقاومات، حل المشکلات و ...

ح) آثار ارزنده در زمینه دعا :الادعیه الفاخره المنقوله عن الائمه الطاهره و منهاج الصلاح فی اختصار المصباح.

ط) آثار ادبی :کشف المکنون من کتاب القانون، بسط الکافیه، المقاصد الوافیه بفوائد القانون والکافیه و ...

          ۳- ایجاد تحول شگرف درفقه شیعه:علامه با اندیشه و فکر مواج خویش علاوه بر تحولی که در فقه ایجاد کرد و در عصر خویش مسیر اندیشه فقها را متوجه مبانی فقه و معارف اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السّلام) نمود در فنون و دانشهای دیگر چون حدیث تحول بنیادی به وجود آورد و دریچه ای به روی محققان در طول تاریخ گشود که مشعل پر فروغی فراراه آنان شد.

         ۴-سیر وسلوک عرفانی علامه:عارف فرزانه و اسوه ایمان و تقوا علامه حلی با آن همه تلاش فرهنگی و تدریس و نوشتن کتابهای ارزنده، از یاد خدا و تقرب به درگاه حق غافل نبود و موفقیت در عرصه دانش و خدمات ارزشمندی و پر بار را در سایه ارتباط معنوی و تقوای الهی می دانست. او را از زاهدترین و با تقواترین مردم معرفی کرده اند.

       ۵-ولایتمداری وعشق علامه به اهلبیت :علامه حلی پرچم ولایت را برافراشت و با تمام وجود از ولایت و رهبری صحیح دفاع کرد. این عشق سرشار به خاندان طهارت (علیهم السّلام) با گوشت، پوست و استخوانش آمیخته بود و آنجا که در ارتباط با آنان قلم بر صفحه کاغذ می گذاشت با اخلاص برخاسته از اعماق جانش چنین می نگاشت:

           الف)بزرگترین سرچشمه دوستی و محبت اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السّلام) اطاعت و پذیرش حکومت و ولایت آنهاست و قیام بر همان شیوه ای که آنان ترسیم کردند....

سفارش می کنم به محبت و عشق ورزی به فرزندان فاطمه زهرا (علیها السّلام). چون آنان شفاعت کنندگان ما هستند در روزی که مال و فرزندان برای ما سودی نخواهند داشت....

        ب)علامه به پیروی از مولا و مقتدایش امیر المومنین (علیه السّلام) نواحی وسیعی را با مال و دست خود آباد کرد و برای استفاده مردم وقف نمود و این یکی از فضیلتهای او بود که در زندگی کمتر دانشمند و فقیهی به چشم می خورد.

     ج)شب جمعه که فرا می رسید بوی تربت مقدس اباعبدالله الحسین (علیه السّلام) و عشق زیارت حضرتش، علامه را بی تاب می کرد و از حله به کربلا میکشاند. از این رو هر هفته روزهای پنجشنبه به زیارت مولا و آقایش می شتافت.

             ۶-ارتحال علامه:پایان زندگی هر کس به مرگ اوست. جز مرد حق که مرگ وی آغاز دفتر است. محرم سال 726 ق. برای شیعیان و پیروان راستین اسلام فراموش نشدنی است.پاسدار بزرگ اسلام و فقیه شیعه علامه حلی، ولادتش در ماه پر برکت رمضان واقع شد و بعد از گذشت 78 سال پرواز روحش در ماه شهادت سالار شهیدان امام حسین (علیه السّلام) در 21 محرم سال 726 قمری وقوع یافت.مرجع تقلید شیعه، فقیه و عارف فرزانه ستاره پر فروغ آسمان علم و فقاهت، آیت الله علامه حلی دار فانی را وداع گفت و روح ملکوتی اش به سوی خدا پرواز کرد و به رضوان و لقای معبودش شتافت. غم و اندوه بر چهره همه سایه افکند. پیکر پاکش به نجف تشییع گردید و در جوار بارگاه ملکوتی مولای متقیان علی (علیه السّلام) در حرم مطهر به خاک سپرده شد.


مأخذ:


کتاب "گلشن ابرار" / تدوین جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم / تحت نظر پژوهشکده باقرالعلوم (علیه السّلام) / سازمان تبلیغات اسلامی.