خدیجه از بزرگترین بانوان اسلام به شمار می‏رود. او اولین زنی‏بود که به اسلام گروید؛ چنان که علی‏بن ابی‏طالب (ع) اولین‏مردی بود که اسلام آورد. اولین زنی که نماز خواند، خدیجه بود. او انسانی روشن بین و دور اندیش بود. با گذشت، علاقه‏مند به‏معنویات، وزین و با وقار، معتقد به حق و حقیقت و متمایل به‏اخبار آسمانی بود. همین شرافت‏برای او بس که همسر رسول خدا (ص) بود و گسترش اسلام به کمک مال و ثروت او تحقق یافت.
خدیجه از کتب آسمانی آگاهی داشت و علاوه بر کثرت اموال و املاک، او را «ملکه بطحاء» می‏گفتند. از نظر عقل و زیرکی نیزبرتری فوق العاده‏ای داشت و مهمتر اینکه حتی قبل از اسلام وی را«طاهره‏» و «مبارکه‏» و «سیده زنان‏» می‏خواندند.

جالب این است او از کسانی بود که انتظار ظهور پیامبر اکرم (ص) می‏کشید و همیشه از ورقه‏بن نوفل و دیگر علما جویای نشانه‏های‏نبوت می‏شد. اشعار فصیح و پر معنای وی در شان پیامبر اکرم (ص) از علم و ادب و کمال و محبت او به آن بزرگوار حکایت می‏کند.
نمونه‏ای از اشعار خدیجه در باره پیامبراکرم (ص) چنین است:

فلواننی امسیت فی کل نعمه
و دامت لی الدنیا و تملک الاکاسره

فما سویت عندی جناح بعوضه
اذا لم یکن عینی لعینک ناظره

اگر تمام نعمتهای دنیا از آن من باشد و ملک و مملکت کسراها وپادشاهان را داشته باشم، در نظرم هیچ ارزش ندارد زمانی که چشم‏به چشم تو نیافتند.
دیگر خصوصیت‏خدیجه این است که او دارای شم اقتصادی و روح‏بازرگانی بود و آوازه شهرتش در این امر به شام هم رسیده بود.
البته سجایای اخلاقی حضرت خدیجه چنان زیاد است که قلم از بیان‏آن ناتوان است. پیامبر اکرم (ص) می‏فرماید: «افضل نساء اهل الجنه خدیجه بنت‏خویلد و فاطمه بنت محمد ومریم بنت عمران و آسیه بنت مزاحم.»
چه می‏توان گفت در شان کسی که مایه آرامش و تسلای خاطر رسول‏خدا (ص) بود؟! در تاریخ می‏خوانیم: «حضرت محمد (ص) هر وقت از تکذیب قریش و اذیت‏های ایشان‏محزون و آزرده می‏شدند، هیچ چیز آن حضرت را مسرور نمی‏کرد مگریاد خدیجه؛ و هرگاه خدیجه را می‏دید مسرور می‏شد»
ذهبی می‏گوید: مناقب و فضایل خدیجه بسیار است؛ او از جمله‏زنان کامل، عاقل، والا، پای‏بند به دیانت و عفیف و کریم و ازاهل بهشت‏بود. پیامبر اکرم (ص) کرارا او را مدح و ثنا می‏گفت‏و بر سایر امهات مومنین ترجیح می‏داد و از او بسیار تجلیل می‏کرد. به حدی که عایشه می‏گفت: بر هیچ یک از زنان پیامبر (ص) به‏اندازه خدیجه رشک نورزیدم و این بدان سبب بود که پیامبر (ص)بسیار او را یاد کرد.

درود خدا بر خدیجه


خدیجه کبربی چنان مقام والایی داشت که خداوند عزوجل بارها براو درود و سلام فرستاد. طبق روایتی از حضرت امام محمد باقر (ص): پیامبر اکرم (ص) هنگام باز گشت از معراج، به جبرئیل‏فرمود: «آیا حاجتی داری؟»
جبرئیل عرض کرد: خواسته‏ام این است که از طرف خدا و من به‏خدیجه سلام برسانی‏»
در روایتی دیگر می‏خوانیم: روزی خدیجه به طلب رسول خدا (ص) بیرون آمد. جبرئیل به‏صورت مردی با وی رو به رو شد و از خدیجه احوال رسول‏خدا (ص)را پرسید. خدیجه نمی‏توانست‏بگوید رسول خدا (ص) در کجا به سرمی‏برد. او می‏ترسید این مرد از کسانی باشد که قصد کشتن پیغمبر(ص) را دارد. وقتی که خدمت آن حضرت رسید و قصه باز گفت،حضرت محمد (ص) فرمود: «آن جبرئیل بود و امر کرد که از خداتو را سلام برسانم.»